Oratie Prof. Dr. Jan Paul Crielaard: 'Ambigue personen, plaatsen en praktijken. Cultuurcontacten in de Mediterrane protohistorie'.

Het College van Bestuur heeft Jan Paul Crielaard per 1 november 2014 benoemd tot hoogleraar Mediterrane pre- en protohistorische archeologie. Zijn leeropdracht is het duiden van de archeologie van pre- en protohistorische gemeenschappen en landschappen in het Mediterrane gebied. Speciale aandacht gaat uit naar aspecten van interconnectiviteit gedurende de Late Bronstijd en de Vroege IJzertijd. Een ander aandachtspunt is de relatie tussen schriftelijke gegevens die deze vroeg-geletterde maatschappijen hebben voortgebracht, en het contemporaine archeologische databestand.

01/18/2017 | 3:45 PM

Tussen ca. 1100 – 700 v. Chr. maakt het Middellandse Zeegbied ingrijpende veranderingen door. Uit deze periode kennen we rijke graven in Cyprus, Griekenland en Italië, waarvan archeologen de etnische identiteit betwisten. Een oplossing is dat deze personen niet het een of het ander zijn, maar juist van meerdere werelden tegelijk deel uitmaakten, waarbij ambiguïteit het wezenskenmerk van deze personen vormde. Dit vertelt Jan Paul Crielaard in zijn oratie.

Wat volgt is een zoektocht naar voorbeelden van vergelijkbare, ambigue personen, niet alleen in de Oudheid maar ook in de latere perioden. De geschiedenis blijkt vol te zitten met ‘culture swappers’, die tussen culturen schakelen – soms in een richting, in andere gevallen heen en terug. Als ‘makelaars’ in interculturele contacten zijn ambigue personen cruciaal voor processen van cultuuroverdracht. In de Oudheid wordt ambiguïteit zelfs bewust gecreëerd op bepaalde plaatsen en via specifieke praktijken.